MİMAR SİNAN MESCİDİ

Mimar Sinan Mescidi, Mimar Sinan’ın kendi hayratı olarak inşa ettiği bir mescit. İstanbul’un Fatih ilçesinde bulunan mescit, 1918 yılındaki Fatih yangınında büyük hasar alıyor. Geriye sadece minaresi ve duvarları kalıyor. İlerleyen zamanlarda mescit arazisi gecekondulaşmaya maruz kalıyor.

MİMAR SİNAN MİMARLIĞI

Malazgirt meydan savaşından sonra (1076) Türklere geçen ve Selçuklu uygarlığının en üstün mimarlık örnekleri, dinsel, sosyal ve kültürel yapıtları ile ün almış Kayseri ili çevresinde yetişen; İstanbul Acemi oğlanları örgütünde yapı işlerinde çalıştırılıp olgunlaştırman ve Yeniçeri subaylığından sonra Mimarbaşı olan Sinan hep anıtsal yapıları ele alınarak değerlendirilmek istenmiş ve en çok da, mekân unsuru olan kubbe mimarisi araştırmaları üzerinde durulmuştur.

ŞAHHUBAN SIBYAN MEKTEBİ VE SİNAN MESCİDİ

Sinan, önce İstanbul’da Yenibahçe’de Şahhuban Sıbyan Mektebi’nde bir örtü altında tatbik ettiği, bir arada yazlık ve kışlık mektep planını daha sonra inşa ettiği kendi mescidine de almıştır.

Her iki yapıda kullanılan taşların ölçü ve işçilik farkları evvelâ mektebin sonra da türbenin İnşa edildiğini göstermektedir. Mimar Sinan, Şahhûbân sibyan mektebinde uyguladığı bu orijinal planı kendi mescidine de tatbik etmiştir.

Sinan’ın mescidinin bu değişik planı, C. Gurlitt’in gözünden kaçmamış, planı ve tarama tekniğinde çizilmiş resmi ile kitabında değerlendirilmiştir. Öyle olmasa idi, 1917 Fatih yangınında ortadan kalkan,
yalnız tipik minaresi ile çeşmesi arta kalan mescidin bu plan özelliğini bilmemize imkân yoktu.


Sinan’ın bir çatı altındaki yazlık ve kışlık mescidinin şerefesiz olarak inşa ettiği ve halkın Şeytan minaresi elediği karakteristik minaresine gelince: araştırmalarımız, Sinan’ın bu tipte, yani şerefesiz
olarak, altı minare yaptığı neticesini vermiştir.


Osmanlı mimarisinin klâsik çağında, şerefesiz minare planı Mimar Sinan’ın buluşudur ve denediği çeşitli tiplerden sonra en güzel ve gösterişlisini de kendi mescidine inşa etmiştir. Klâsik çağda inşa edilmiş, şerefesiz minareli bir mescit, kitabesiz olsa, yapıldığı sene, yaptıranın yaşadığı devir bilinmese, bu konuda bir kayıt bulunmasa dahi Sinan’ındır şeklinde bir hüküm ortaya çıkabilir.

Günümüzde mimar sinan mescidi

Mimar Sinan Mescidi geçirdiği büyük yangından sonra bir daha eski haline kavuşamadı. Günümüzde aşağıdaki fotoğraftaki halinde. Yine mescit olarak kullanılmaya devam ediyor. Fakat Mimar Sinan’ın tasarladığı ve inşa ettiği halinden eser yok. Özgün hali korunamayan bir yapı olarak varlığını sürdürüyor.


Kaynak: Mimarlık Dergisi, SALT Araştırma

Yazar: StudioODO / Kaan Çorbacı